سيد علي اكبر قرشي
123
قاموس قرآن ( فارسي )
اگر گوئى خدا فرموده * ( « يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ . . . » ) * آل عمران : 30 . اين آيه با آيهء فوق چگونه ميسازد ؟ گوئيم : تشبيه فقط در عدم استفاده از عمل است چنان كه ذيل آيه گويد * ( « لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى شَيْءٍ » ) * و در آيهء * ( « وَقَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناه هَباءً مَنْثُوراً » ) * فرقان : 23 . نيز ظاهرا عدم فايده بردن از عمل است . رماد فقط يك بار در قرآن به كار رفته است . رمز : اشاره . راغب گويد : رمز اشاره است با لب و نيز بمعنى صوت خفى است و غمز اشاره با ابرو است و هر كلام را كه مانند اشاره باشد رمز گويند در مجمع گفته : رمز اشاره است با لب و گاهى در اشاره با ابرو و چشم و دست به كار ميرود ولى اوّلى اغلب است . * ( « قالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزاً » ) * آل عمران : 41 . معنى اين آيه و تفصيل آن در « زكريا » خواهد آمد انشاء اللَّه . كلمهء رمز فقط يك بار در قرآن يافته است . رمضان : نام ماه نهم از ماههاى عربى و ماه روزه اسلامى است و آن ماه نزول قرآن است * ( « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ . . . » ) * بقره : 185 . در مجمع گفته : رمضان از رمض بمعنى شدت تابش آفتاب بر خاك است علت اين تسميه آنست كه عرب ماه ها را با زمانى كه در آن واقع شوند نامگذارى كردهاند رمضان در زمان شدت گرما بود و جمع آن را رمضانات گفتهاند و گفته شده رمضان از نامهاى خداوند است . جوهرى و فيروزآبادى نيز علت تسميه را مثل مجمع گفتهاند و گويند : آنگاه كه نامهاى ماهها را از لغت قديم نقل كردند با زمانيكه ماهها در آن واقع شدند نامگذارى كردند . . . رمضان در كلام اللَّه مجيد فقط يك دفعه آمده است . رميم : استخوان پوسيده . * ( « مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَهِيَ رَمِيمٌ » ) * يس : 78 . و